Goci, Sarmaci i nie tylko. Europa Wschodnia w okresie rzymskim.

monograficzne

w sali

Celem wykładu jest zapoznanie studentów z

problematyką archeologii okresu rzymskiego we Wschodniej

Europie, ze szczególnym uwzględnieniem procesów

etnokulturowych oraz kontaktów barbarzyńskich społeczności

z Imperium Rzymskim. Podczas zajęć studenci zapoznają się

z historią badań tego regionu oraz jego kulturami i grupami

archeologicznymi, z naciskiem na najważniejsze stanowiska i

główne elementy kultury materialnej.

Celem wykładu jest zaznajomienie studentów z problematyką

archeologii okresu rzymskiego we wschodniej Europie.

Procesy etnokulturowe, które miały miejsce w tym czasie na

terenach Europy Wschodniej, są kluczowe nie tylko dla tego

regionu i jego późniejszej historii, ale również dla całego

Barbaricum. Ich znajomość i zrozumienie są niezwykle istotne,

a w niektórych aspektach – wręcz fundamentalne dla badaczy

zajmujących się archeologią Barbaricum okresu rzymskiego.

Podczas zajęć studenci zapoznają się z historią badań w

omawianym regionie orazkulturami i grupami

archeologicznymi, z naciskiem na najważniejsze stanowiska

oraz główne elementy kultury materialnej. Na podstawie

różnych kategorii znalezisk zilustrowane zostaną kontakty

ponadregionalne lokalnej ludności barbarzyńskiej. Zrozumienie

tych procesów ułatwi wspólna analiza fragmentów źródeł

pisanych dotyczących tego regionu.

Podczas zajęć przedstawione zostaną również efekty

lawinowego wzrostu liczby nowych znalezisk we Wschodnim

Barbaricum w ostatnich latach, w tym przede wszystkim

rzymskich importów. W ramach kursu wspólnie poszukamy

odpowiedzi na takie pytania jak:

- Czy możemy mówić o wczesnych Słowianach już w II wieku

n.e.?

- Co przemilczał bizantyński historyk Jordanes?

- Wrogowie czy sojusznicy: jaki charakter miały relacje gocko-

sarmackie?

- Kim był tajemniczy lud Boranów?

- Gdzie znajdowało się Oium i czy istniało Królestwo

Hermanaryka? Co mówią źródła archeologiczne?

- Czy Krym był bramą do wschodniego Barbaricum?

Dyskusje na te i inne tematy od lat toczą się w literaturze

wschodnioeuropejskiej, w dużej mierze pisanej cyrylicą i

często niedostępnej dla polskich badaczy. Zajęcia mają na

celu przybliżenie studentom tych zagadnień w języku polskim

dzięki prezentacji przeglądu najnowszych badań nad okresem

rzymskim we wschodnim Barbaricum.

Kokowski A. The Goths in ca. 311 AD [w:] A. Kaliff, L.

Munkhammar (eds.) Wulfila 311–2011: International

Symposium, Uppsala University June 15–18, 2011, pp. 71–95.

Kokowski A. Vorschlag zu relativen Chronologie der

südöstlichen Kulturen des „Gotenkreises” (Die

Forschungsergebnisse zur Masłomęcz-Gruppe in Polen)’. Die

Sîntana de Mureş-Černjachov-Kultur: Akten des

Internationalen Kolloquiums in Caputh vom 20. Bis 24.

Oktober 1995. Ed. by G. Fuchs-Gomolka. (Kolloquien zur Vor-

und Frühgeschichte 2.) Bonn, 1999, p. 179–209.

Magomedow B. Chernyahovskaya kul'tura. Problema ehtnosa.

Lublin, 2001. 290 s.

Oblomskij A.M. Dneprovskoe lesostepnoe Levoberezh'e v

pozdnerimskoe i gunnskoe vremya. Moskva, 2002. 255 s.

Shchukin M.B. Gotskij put': goty, Rim i chernyahovskaya

kul'tura. Sankt-Peterburg, 2005. 592 s.

Rzeszotarska-Nowakiewicz, A. (ed.) Past Societies, t. IV,

Warszawa 2016 (wybrane rozdziały).

Mordvintseva V. The Sarmatians in the Northern Black Sea

region (on the basis of archaeological material). In: V.

Kozlovskaya (ed.) The Northern Black Sea In Antiquity:

Networks, Connectivity, And Cultural Interactions. (Cambridge

2017), 233-282.

Bazhan I.A., Gey O.A. Khronologiya Vostochnoy Yevropy

epokhi gotskikh pokhodov. Moksva 1997.

Kozak D. Venedy. Kyiv, 2008.

K_W04: ma uporządkowaną i podbudowaną teoretycznie

wiedzę obejmującą kluczowe zagadnienia archeologii okresu

rzymskiego we wschodnim Barbaricum, obejmującą

terminologię, teorie i metodologię

K_W06: ma szczegółową, specjalistyczną wiedzę o wybranych

społecznościach pradziejowych, starożytnych i

średniowiecznych, obejmującą terminologię, teorie i

metodologię z zakresu archeologii okresu rzymskiego we

wschodnim Barbaricum

K_W11: ma szczegółową wiedzę o najważniejszych

osiągnięciach i głównych kierunkach rozwoju archeologii

okresu rzymskiego we wschodnim Barbaricum

K_W12: zna i rozumie zaawansowane metody analizy oraz

interpretacji problemów badawczych z zakresu archeologii

okresu rzymskiego we wschodnim Barbaricum, właściwe dla

wybranych tradycji, teorii i szkół badawczych

K_U01: potrafi wyszukiwać, analizować, selekcjonować i

wykorzystywać informacje o źródłach archeologicznych i ich

kontekście z wykorzystaniem literatury i mediów

elektronicznych, oraz poddawać je krytyce i twórczej

interpretacji

K_U07: potrafi wykrywać złożone zależności między

artefaktami i ekofaktami a dawnymi procesami kulturowymi

K_K01: jest gotów do wykorzystywania posiadanej przez

siebie wiedzy i umiejętności oraz jest świadomy konieczności

konfrontowania jej z opiniami ekspertów

K_K02: jest gotów do uznania istotnego znaczenia artefaktów,

ekofaktów i źródeł pisanych jako elementów dziedzictwa

kulturowego ludzkości

K_K03: jest gotów do oceny niepowtarzalnej wartości źródeł

archeologicznych i ich roli w odtwarzaniu przeszłości człowieka

K_K04: jest gotów do krytycznej oceny interpretacji źródeł

archeologicznych i historycznych i ma świadomość

wieloaspektowości interpretacji

K_K05: jest gotów do wykorzystania posiadanej przez siebie

wiedzy na temat kompleksowej natury kultury i ma

świadomość potrzeby analizy rozmaitych kategorii źródeł dla

odtworzenia przeszłości człowieka

Egzamin końcowy na ocenę